NHỮNG CÂU HỎI
VỀ THÔNG TIN CẦN BIẾT KHI THAM QUAN THẢO CẦM VIÊN SÀI GÒN
I. NHÓM CÁC CÂU HỎI VỀ– LỊCH SỬ – GIÁ TRỊ DI SẢN
1. TCVSG được thành lập vào năm nào?
Ngay sau khi xâm chiếm được Nam kỳ, người Pháp đã lập ra một số nông trại nhằm nuôi ngựa giống Ả rập hoặc trồng thí nghiệm giống lúa Miến điện tại Sài Gòn nhưng đều thất bại.
Tháng 3 năm 1864, ông Louis Adolphe Germain, một thú y sĩ thuộc quân đội viễn chinh Pháp được giao nhiệm vụ thanh lý các nông trại trên và biến vùng đất còn hoang sơ ở phía đông bắc kênh L'Avanche, giới hạn bởi công xưởng Hải quân rộng 12 ha thành một vườn thực vật. Chính ông là người đã vạch ra những đường đi đầu tiên, quy hoạch và thiết kế những khu vực ươm trồng cây, xây dựng một số chuồng trại đồng thời thông báo yêu cầu những người có thiện chí gửi đến những loài động vật địa phương.
Một năm sau, công trình được hoàn thành vào tháng 3 năm 1865, chính quyền Đông Dương mời ông J.B. Louis Pierre, người phụ trách chăm sóc thực vật của vườn Bách thảo Calcutta (Ấn độ) về làm Giám đốc cho tới năm 1877 ông quay về Pháp. Nhiệm vụ đầu tiên đặt ra cho Pierre là sưu tập các loài thực vật, động vật của Nam kỳ và của ba nước Đông Dương để chuyển về viện Bao tàng lịch sử thiên nhiên Paris; đồng thời du nhập các giống cây có giá trị kinh tế trồng thử nghiệm, từ đó chọn những cây thích nghi để nhân rộng ra.
Chính thức ngày kỷ niệm thành lập TCVSG là 23/03.
2. Sau khi khánh thành, Thảo Cầm Viên có mở cửa cho khách tham quan ngay không?
Sau khi khánh thành khoảng 4 năm 4 tháng thì bắt đầu mở cửa đón khách tham quan, tức là ngày 14/07/1869 (nhân ngày Quốc khánh Pháp). Theo tài liệu của Chuyện về vườn thú 155 tuổi: Trăm năm Sở thú - Thảo Cầm viên - Báo Công an Nhân dân điện tử.
3. Bức tượng bán thân tại cổng chính Thảo Cầm Viên là ai?
Để tưởng nhớ ông J.B. Louis Pierre - người sáng lập và là Giám đốc đầu tiên của Thảo Cầm Viên Saigon, một nhà thực vật học suốt đời tận tụy cho sự nghiệp khoa học, vào tháng 2 năm 1933, một Hội đồng khoa học Pháp đã xây dựng cột bia bằng đá hoa cương đặt ở phía sau khu vườn kiểng, trên đường đi từ chuồng Khỉ đến chuồng voi gần mé sông Thị Nghè.
Trên mặt của cột bia còn ghi lại câu nói đầy tâm huyết của ông trước khi qua đời: “Tôi đã nghỉ hưu nhưng còn quá nhiều việc để làm cho ngành thực vật, chỉ tiếc là không còn thời gian và cuộc sống thì quá ngắn ngủi".
Vào năm 1994, nhân dịp kỷ niệm 130 năm thành lập Thảo Cầm Viên Saigon, theo đề xuất của Giám đốc Thảo Cầm Viên Saigon và được sự chấp thuận của lãnh đạo thành phố và ngài Tổng lãnh sự Pháp, cột bia đã được tôn tạo và di dời đến vị trí hiện nay tại trục chính của Thảo Cầm Viên.
4. Tượng voi đồng trong khuôn viên Thảo Cầm Viên có nguồn gốc từ đâu?
Đây là món quà của Vua Xiêm Paramindr Maha Prajadhipok tặng Việt Nam khi ông đáp chuyến tàu biển đi du lịch Đông Dương và đặt chân lên cảng Sài Gòn vào tháng 4 năm 1930.
Trước đây tượng voi được đặt bên phải đền Hùng, giữa tường rào và lối lên Đền, bị che khuất bởi tán cây và xen lẫn giữa bãi giữ xe. Du khách hầu như ít ai biết đến để chiêm ngưỡng một pho tượng lớn có giá trị về lịch sử và nghệ thuật hiếm hoi này.
Nhân dịp kỷ niệm 20 năm quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam - Thái Lan, pho tượng đã được di dời nguyên vẹn sang bên trái Đền Hùng làm tăng thêm vẻ đẹp cảnh quan cho Thảo Cầm Viên. Nhiều phái đoàn chính thức và không chính thức của Thái Lan đến thành phố đều viếng thăm pho tượng này. Và có rất nhiều du khách thích chụp hình bên tượng voi để kỷ niệm.
5. Thảo Cầm Viên có những chức năng chính nào?
TCVSG có 4 chức năng chính:
- Sưu tập, nhân giống để bảo tồn các loài động – thực vật đang có trong bộ sưu tập của TCVSG.
- Nghiên cứu về động vật, thực vật, môi trường, công tác thú y, công tác giáo dục vườn thú,… với các cán bộ kỹ thuật của TCVSG và sinh viên của các trường Đại học.
- Học tập các môn liên quan đến môn Sinh học, Khoa học, Khoa học Tự nhiên, Giáo dục trải nghiệm, Môi trường, Động vật, Thực vật,… Hằng năm, có khoảng 100.000 HS từ các trường đến tham gia các chương trình Giáo dục trải nghiệm ngoài nhà trường, có thêm các chương trình combo đặc biệt cho khách lựa chọn, đáp ứng được cả cho khách lẻ và khách đoàn.
- Giải trí: với chức năng này, TCVSG đáp ứng được cho nhiều lứa tuổi khác nhau. Trẻ em có thêm các khu trò chơi, cho thú ăn. Thanh niên có thể tổ chức các trò chơi team trong một khuôn viên rộng rãi và nhiều địa hình hay là điểm chụp ảnh khá lý tưởng. Trung niên trở lên có thể tìm về các kỷ niệm và hưởng thụ cảm giác quây quần bên gia đình trong không gian thật trong lành và yên ắng vào những ngày thường và nhộn nhịp vào những ngày cuối tuần hay Lễ Tết.
6 . Hiện nay Thảo Cầm Viên có bao nhiêu loài động vật và thực vật?
Hiện nay, TCVSG có khoảng 127 loài động vật, trong đó có khoảng 100 loài là quý hiếm cần phải bảo vệ và nhân giống. Bên cạnh đó, TCVSG còn có một bộ sưu tập thực vật đa dạng với khoảng 320 loài, trong đó, có hơn 2000 cây thân gỗ với nhiều cây quý hiếm như Dáng hương trái to, Gõ đỏ, Cẩm lai bông, Trắc Nam Bộ, Trầm hương,…
II. NHÓM CÂU HỎI VỀ ĐỘNG VẬT, PHÚC TRẠNG VÀ CÔNG TÁC BẢO TỒN
7. Những loài động vật nào đã được nhân giống sinh sản thành công tại Thảo Cầm Viên?
Là đơn vị thực hiện chức năng bảo tồn động vật: TCVSG chú trọng công tác ghép đôi sinh sản, duy trì nòi giống, đặc biệt là những loài nguy cấp quý hiếm. Kết quả của công tác đó là sự ra đời của nhiều thế hệ, nhiều loài khác nhau như: Trĩ sao, gà lôi trắng, gà lôi vằn, công, hổ Đông dương, hổ Bengal, Báo lửa, hươu vàng, nai cà tong, mang, linh dương, hươu cao cổ, tê tê… đặc biệt gần đây là sự ra đời của Noel, cô gấu chó dễ thương.
Động vật tại Thảo Cầm Viên có được giao phối và sinh sản tự nhiên không? Có. Ngoài ra, nhiều ca sinh sản khó khăn còn được các nhân viên chăm sóc và bác sĩ thú y tại TCVSG giúp đỡ nữa.
8. Các loài động vật ở đây được chăm sóc như thế nào?
Đảm bảo điều kiện chuồng nuôi, thức ăn, kiểm tra sức khỏe, chế độ vận động… quy định trong quy trình nội bộ của TCVSG, theo tiêu chuẩn của UBNDTP, theo quy định về đảm bảo phúc trạng động vật của các hiệp hội vườn thú trong và ngoài nước mà TCVSG là thành viên. Luôn có người giám sát đánh giá việc thực hiện này.
9. Động vật có được chăm sóc về mặt tinh thần không?
Tinh thần là một trong những tiêu chuẩn phúc trạng động vật, mà đã là phúc trạng thì TCVSG luôn đảm bảo, tạo điều kiện tốt nhất để tinh thần động vật luôn tốt.
10. Công viên có đang hợp tác với các tổ chức bảo vệ động vật trong và ngoài nước không?
TCVSG Là thành viên của các hiệp hôi vườn thú trong và ngoài nước, trong đó có hiệp hội vườn thú Đông Nam Á và hiệp hội vườn thú hồ cá thế giới. Đơn vị luôn mở rộng liên kết, phối hợp làm việc để không ngừng nâng cao tiêu chuẩn điều kiện sống của động vật. Năm 2023 hiệp hội vườn thú Đông Nam Á tổ chức đánh giá TCVSG và đưa ra 1 số yêu cầu, khuyến nghị nhằm nâng cao tiêu chuẩn phúc trạng. Năm 2024 TCVSG đã thực hiện chỉnh sửa tất cả các yêu cầu (bắt buộc làm), kể cả các khuyến nghị (có thể làm hoặc không) và đã được ghi nhận sau đợt kiểm tra đánh giá lại.
11. Có chương trình bảo vệ động vật hoang dã tại Thảo Cầm Viên không?
Việc nuôi dưỡng động vật trong điều kiện tốt nhất trong phạm vi khả năng mà TCVSG có thể cung cấp là một trong những hoạt động bảo vệ động vật hoang dã của đơn vị.
Bên cạnh đó, TCVSG phối hợp, hỗ trợ các cơ quan thực thi pháp luật trong việc tiếp nhận, chăm sóc và phục hồi sức khỏe cho động vật hoang dã, qua đó góp phần thực hiện công tác bảo vệ động vật hoang dã theo quy định.
Việc nuôi bảo tồn các loài động vật quý hiếm, bao gồm cả những loài không phục vụ mục đích trưng bày; thực hiện sinh sản, nhân giống và tái thả về môi trường tự nhiên khi đủ điều kiện, cũng là nội dung quan trọng trong hoạt động bảo vệ động vật hoang dã của đơn vị.
Công tác giáo dục học sinh, tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn thiên nhiên và bảo vệ động vật hoang dã được TCVSG triển khai thường xuyên, liên tục.
Tất cả các nội dung nêu trên hợp thành Chương trình bảo vệ động vật hoang dã của TCVSG, được tổ chức và thực hiện xuyên suốt trong quá trình hoạt động.
Chương trình bao gồm các hoạt động chủ yếu như: nhân giống bảo tồn; tái thả động vật; cải thiện và làm giàu môi trường chuồng trại; trao đổi động vật giữa các đơn vị nhằm hạn chế đồng huyết, làm mới nguồn gen và nâng cao hiệu quả bảo tồn.
12. Có phải động vật bị nhốt trong công viên chỉ để phục vụ mục đích kinh tế?
TCVSGSG Là công viên đặc thù có cả động vật và thực vật, được hình thành và hoạt động hơn một trăm năm qua, thực hiện đầy đủ các chức năng, nhiệm vụ do Nhà nước giao. Mặc dù hiện nay Thảo Cầm Viên đã chuyển sang cơ chế tự chủ tài chính, tự thu – tự chi, nhưng mọi hoạt động vẫn phải tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật và chịu sự quản lý, giám sát của các cấp có thẩm quyền; không phải là đơn vị muốn thực hiện hoạt động gì cũng được.
Do đó, những nhận định cho rằng Thảo Cầm Viên “chỉ nhằm mục đích kiếm tiền” hoặc “lợi dụng động vật để thu hút du khách” là không phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và bản chất hoạt động của đơn vị.
Việc tạo nguồn thu là cần thiết và đúng quy định, nhằm phục vụ cho công tác nuôi dưỡng, chăm sóc động vật; đảm bảo chuồng trại, thức ăn, thuốc men; duy trì cảnh quan, môi trường; chi trả nhân lực chăm sóc chuyên môn và các chi phí vận hành thường xuyên khác. Trước đây, Thảo Cầm Viên được cấp kinh phí từ ngân sách nhà nước; hiện nay, đơn vị không còn nhận nguồn ngân sách này mà phải tự đảm bảo toàn bộ chi phí hoạt động. Vì vậy, để duy trì, ổn định và phát triển bền vững, Thảo Cầm Viên bắt buộc phải có nguồn thu hợp pháp; trong đó, giá vé tham quan vẫn được duy trì ở mức thấp, phù hợp và thấp hơn nhiều so với các mô hình tương tự.
Khách tham quan đến Thảo Cầm Viên có nhiều nhu cầu khác nhau: vui chơi giải trí; ôn lại ký ức tuổi thơ; nghiên cứu, tìm hiểu về động vật và thực vật; tham quan một di tích lịch sử, một biểu tượng văn hóa có bề dày hơn 160 năm. Động vật tại Thảo Cầm Viên được nuôi dưỡng và chăm sóc theo đúng quy định của pháp luật, quy chuẩn chuyên ngành và các khuyến nghị của các tổ chức, hiệp hội trong và ngoài nước; không phải là đối tượng bị khai thác vì mục đích thương mại, càng không phải để phục vụ các hoạt động trái với bản chất bảo tồn như kéo xe hay biểu diễn xiếc.
13. Vì sao một số con thú nhìn có vẻ già hoặc không khỏe?
Nghe bạn hỏi thì biết là bạn có quan tâm nhiều đến sức khỏe các con thú trong TCVSG.
Con thú cũng giống như con người chúng ta vậy. Cùng 1 loài nhưng có con đẹp, con xấu, con thì nhìn trẻ hơn hay già hơn so với tuổi. Chúng ta nhìn thấy vẻ ngoài của chúng thì chỉ là cảm nhận của chúng ta thôi.
Về góc độ chuyên môn, TCVSGSG luôn tạo điều kiện tốt nhất để đảm bảo sức khỏe của đàn thú. Mỗi loài, mỗi con đều có khẩu phần riêng và có chế độ chăm sóc phù hợp. TCVSG luôn làm phong phú chuồng trại để các con thú có thể sống thoải mái trong điều kiện nuôi nhốt.
Khi thú bệnh, con thú đó sẽ được thăm khám điều trị, nếu thú bị bệnh mãn tính thì sẽ có chế độ chăm sóc và khẩu phần riêng.
Tùy loài mà bạn sẽ có cái nhìn khác nhau.
Ví dụ như cô Voi bị ốm mà bạn nói đó là cô Voi đã già rồi, nay cô đã hơn 65 tuổi, cái tuổi mà Voi trong tự nhiên không dễ gì tồn tại khi răng đã rụng, sức đã yếu.
Ví dụ như cô Sư tử trắng, năm nay cô 16 tuổi, so với tuổi thọ của Sư tử trong tự nhiên thì đây là Sư tử già, nên gầy là lẽ đương nhiên. Hiện tại cô vẫn ăn uống bình thường và khỏe mạnh.
14. Vì sao một số khu chuồng thú có mùi đặc trưng?
Thông thường, các loài động vật ăn thịt có đặc điểm sinh học khiến mùi phát sinh từ chất thải và môi trường chuồng nuôi nặng hơn so với các loài ăn thực vật. Đối với các khu vực chuồng nuôi này, ngoài công tác vệ sinh định kỳ, nhân viên kỹ thuật của TCVSG còn thực hiện các biện pháp xử lý mùi tồn lưu tại nền và không gian chuồng nuôi.
Tuy nhiên, do đặc thù bố trí chuồng trại và khoảng cách tham quan gần, việc du khách cảm nhận mùi trong một số thời điểm là khó tránh khỏi. Bên cạnh đó, đối với các loài động vật có khẩu phần ăn chủ yếu là cá, mùi tanh từ thức ăn cũng có thể gây cảm giác khó chịu nhất định cho khách tham quan.
Điều này không đồng nghĩa với việc TCVSG bỏ mặc trải nghiệm của du khách. Đơn vị đang và tiếp tục triển khai nhiều giải pháp nhằm giảm thiểu tối đa mùi phát sinh, bao gồm: tăng cường vệ sinh chuồng nuôi; tạo điều kiện cho động vật tắm, vận động thường xuyên; sử dụng các biện pháp khử mùi phù hợp, đảm bảo không ảnh hưởng đến sức khỏe và phúc trạng của động vật.
15. Có chính sách nào nhằm hạn chế gây căng thẳng cho động vật không?
Có. TCVSG triển khai đồng bộ nhiều biện pháp nhằm hạn chế căng thẳng và nâng cao phúc trạng cho động vật, bao gồm:
Thực hiện làm giàu môi trường chuồng trại, tạo điều kiện để động vật cảm thấy thoải mái, an tâm sinh sống và thể hiện các hành vi tự nhiên.
Bố trí khu vực tổ chức sự kiện, hoạt động đông người cách xa khu chuồng nuôi, hạn chế tác động tiếng ồn và sự xáo trộn đến động vật.
Thiết kế chuồng nuôi có không gian trú ẩn như hang, chuồng ép, khu vực khuất tầm nhìn, cho phép động vật chủ động lựa chọn ẩn nấp khi cảm thấy khó chịu hoặc căng thẳng; đồng thời tạo điều kiện sinh sống gần gũi với môi trường tự nhiên của từng loài.
Tuân thủ các quy định của pháp luật, tiêu chuẩn chuyên ngành và khuyến nghị của các tổ chức, hiệp hội trong và ngoài nước trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo tồn động vật.
Lắp đặt bảng nội quy, bảng tuyên truyền và bảng cấm nhằm hướng dẫn du khách phối hợp, hạn chế các hành vi gây ảnh hưởng đến động vật trong quá trình tham quan.
16. Vì sao Thảo Cầm Viên gắn bảng “Không cho thú ăn”?
Việc cho động vật ăn các loại thức ăn không phù hợp với hệ tiêu hóa có thể gây rối loạn tiêu hóa, phát sinh bệnh và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của động vật. Mặc dù nhiều người cho rằng “chỉ cho ăn một ít thì không sao”, nhưng với số lượng hàng nghìn lượt khách mỗi ngày, việc cho ăn không kiểm soát sẽ dẫn đến lượng thức ăn dư thừa lớn, gây nguy cơ cao đối với đàn thú.
Bên cạnh đó, việc động vật ăn thức ăn lạ khiến TCVSG không thể kiểm soát chính xác chế độ dinh dưỡng và tình trạng sức khỏe của từng cá thể. Một số loài động vật có cơ địa nhạy cảm, yếu tố dị ứng hoặc bệnh nền; nếu bị cho ăn tùy tiện, đặc biệt là thức ăn không đảm bảo chất lượng, có thể dẫn đến đau đớn, bệnh tật kéo dài và làm giảm tuổi thọ.
Thức ăn dành cho động vật tại TCVSG được bộ phận kỹ thuật kiểm tra nghiêm ngặt hằng ngày tại Nhà chế biến, sau đó mới phân bổ về các chuồng nuôi theo khẩu phần riêng của từng loài và từng cá thể.
Vì những lý do trên, TCVSG bố trí bảng “Không cho thú ăn” nhằm bảo vệ sức khỏe, phúc trạng và sự an toàn lâu dài của đàn động vật, đồng thời rất mong nhận được sự hợp tác của du khách trong quá trình tham quan.
17. Khi nào và ở đâu du khách được cho động vật ăn?
Những vị trí bạn có thể cho ăn sẽ có nhân viên TCVSG phục vụ, thời gian phục vụ theo bảng hướng dẫn niêm yết tại chuồng. Bạn có thể cho dê, cừu ăn cỏ, Hươu sao và Nai cà tong ăn cà rốt, Hươu cao cổ ăn cà rốt, vào ngày thứ bảy, chủ nhật và Lễ Tết; cho Công Ấn, Voi, Tê giác ăn trong các chương trình combo của TCVSG; Capybara trong khung giờ được giao lưu.
18. Có thể chạm vào động vật không?
Những vị trí bạn có thể cho ăn sẽ có nhân viên TCVSG phục vụ, thời gian phục vụ theo bảng hướng dẫn niêm yết tại chuồng. Động vật nào mình có thể cho ăn được đều có thể chạm vào được, nhưng phải nhẹ nhàng, yêu thương với con vật và chú ý an toàn cho bản thân khách.
19. Vì sao không được chọc phá hoặc làm ồn trước chuồng thú?
Bạn có thích bị chọc phá khi nghỉ ngơi, khi làm việc không? Nếu bạn không thích thì động vật cũng vậy.
Động vật cũng giống chúng ta, dù là động vật trưng bày thì cũng phải được tôn trọng không gian và cuộc sống của chúng. Việc các bạn chọc phá sẽ làm ảnh hưởng sức khỏe, tinh thần động vật, có khi gây nguy hiểm cho động vật, cho người nuôi và cho du khách.
Hầu hết các bảng này đều được đặt tại các chuồng thú dữ, vì mục đích an toàn cho khách và để đảm bảo tinh thần con thú theo hướng tích cực. Dù con thú không tiếp xúc trực tiếp với khách nhưng chúng sẽ bực bội, khó chịu, có thể có những hành động gây tổn thương cho con thú như miệng đập vào kính gây chảy máu, hoặc dùng tay chân đập vào kính đến bị đau, hay ném đồ ăn hay bất cứ thứ gì có trong tay chúng vào khách, …
20. Vì sao Thảo Cầm Viên không tổ chức xiếc thú như một số nơi khác?
TCVSG là đơn vị thực hiện chức năng bảo tồn, nuôi dưỡng và chăm sóc động vật, không phải là rạp xiếc hay cơ sở biểu diễn giải trí thuần túy. Do đó, Thảo Cầm Viên không tổ chức xiếc thú và không huấn luyện động vật thực hiện các hành vi trái với tập tính tự nhiên.
Một số loài động vật tại Thảo Cầm Viên có được tập luyện theo phương pháp tích cực, nhằm giúp động vật hợp tác với người chăm sóc và bác sĩ thú y trong quá trình kiểm tra sức khỏe, di chuyển, dẫn dụ theo yêu cầu chuyên môn. Các hoạt động này đồng thời góp phần mô phỏng tập tính tự nhiên, khuyến khích vận động, giảm căng thẳng và tăng cường sức khỏe cho động vật.
TCVSG là thành viên của Hiệp hội các Vườn thú và Hồ cá Thế giới và Hiệp hội các Vườn thú Đông Nam Á, vì vậy phải tuân thủ các tiêu chuẩn, quy định nghiêm ngặt về phúc trạng và chăm sóc động vật; không thực hiện các hình thức huấn luyện mang tính cưỡng ép hoặc phục vụ biểu diễn xiếc.
Hiện nay, Thảo Cầm Viên tổ chức chương trình giới thiệu tập tính tự nhiên của động vật với các động tác được lựa chọn phù hợp, không yêu cầu động vật bắt chước hành vi của con người, nhằm phục vụ nhu cầu tham quan – giáo dục của du khách. Các chương trình này được tổ chức chủ yếu vào thứ Bảy và Chủ nhật tuần.
III. NHÓM CÂU HỎI CÂY XANH – MÔI TRƯỜNG – CẢNH QUAN
21. Loài cây có tuổi thọ lâu nhất tại TCVSG là cây gì?
TCVSG trước đây là 1 cánh rừng của miền Đông Nam Bộ nên có nhiều cây rừng còn sót lại nhưng chưa có ai định tuổi chúng. Theo lời của những người đi trước và theo tài liệu để lại thì cây Lòng mang lá nhỏ có tên Latin là Pterospermum grewiaefolium, họ Trôm, nằm giữa khu vực chuồng Cọp, Vượn má hung và Gấu chó, có thể gọi là cây già nhất. Từ ngày TCVSG mới thành lập, cây đã bị mất một phần lớn của thân nhưng cây vẫn sống khỏe, lúc ấy, gốc cây đã lớn như bây giờ, tức là cây đã được gần 200 tuổi rồi đó bạn.
Có 1 cây nữa là cây Mét gần trạm xe lửa và Bảo tàng lịch sử có tên khoa học là Styrax agrestis, thuộc họ An tức hương Styracaceae, tương tự như cây Lòng mang lá nhỏ, đã bị gãy đổ trong trận bão năm Canh Thìn nhưng từ phần gốc còn lại, sức sống lại đâm chồi tạo nên những nhánh cây có tán rộng, mang vẻ âm u, cổ kính. Ngày nay, chúng ta chỉ còn thấy gốc của nó với đường kính hơn 2m. Cây này theo những người đi trước cho biết thì nó cùng thời với cây Lòng mang lá nhỏ, nên không biết chính xác là cây nào già hơn.
Ngoài 2 cây này, TCVSG còn có nhiều cây rừng còn sót lại như Dầu con rái ở khu gần di tích Nhan Hương, Dáng hương trái to, Gõ đỏ, Gõ mật gần khu Hà mã, Sao đen gần chuồng Vượn, Voọc,….
22. Cây Xà cừ di sản Việt Nam nằm ở khu vực nào?
Cây Sọ khỉ lớn tuổi nhất Miền Nam Việt Nam có tên khác là cây Xà cừ có tên Latin là Khaya senegalensis, họ Xoan Meliaceae đó bạn. Cây được trồng ngay sau khi thành lập TCVSG, là loài nhập về từ châu Phi, nơi đầu tiên nhập về trồng của Việt Nam là TCVSG, lúc này cây cao 1,3m, đến nay cây được hơn 160 tuổi.
Năm 2024 vừa qua, cây Xà cừ này đã được công nhận là cây di sản Việt Nam.
Bạn sẽ gặp cây này ngay khi đến gần khu vực Hồ Sen và chuồng chim lớn.
23. Công viên có khu vườn thuốc hoặc khu bonsai không?
Khu vườn thuốc: gần chuồng Hươu cao cổ Thảo em. Ngoài ra, nhiều loài thực vật nằm trong khuôn viên TCVSG cũng có công dụng để chữa bệnh và là nguồn cung cấp dược liệu, ví dụ cây như cây Long não, Sao đen, Giáng hương,…
Bonsai tập trung ở khu Vườn kiểng và khu đối diện Vườn kiểng.
Cây cảnh được trồng rải rác ở trong khuôn viên.
24. Các loại cây trong công viên được chăm sóc như thế nào?
Tùy theo loại cây là cây xanh, cây cảnh, cây hoa, cỏ mà cách chăm sóc sẽ khác nhau, và được chăm sóc theo quy trình kỹ thuật của TCVSG.
Tưới nước: có 2 hình thức tưới: tự động và bán tự động được áp dụng.
Bón phân
Tỉa cành, mé nhánh
Diệt sâu bệnh
Chi tiết thì liên hệ Xí nghiệp Thực vật, nếu có giấy giới thiệu gửi về Phòng Tổ chức Hành chính.
25. TCVSG có những loại cây, hoa đặc biệt nào không?
Đầu lân: Hoa mọc từ thân, phát hoa dài, hoa luân phiên nở liên tục, màu sắc hoa thay đổi theo lượng ánh nắng chiếu vào. Hoa to, đẹp, cánh dễ rụng, có hình dáng như đầu con lân. Hiếm khi ra quả, quả to như quả đại bác nên còn gọi là cây Đại bác.
Vàng anh lá lớn: Hoa màu vàng cam, rực rỡ, mọc từ thân lên cành già, rợp cả cây.
Mét, Lòng mang lá nhỏ: 1 trong 2 cây có thể nói là già nhất TCVSG dù dáng vẻ rất trẻ.
26. TCVSG có các loài cây nào ăn được không?
Nhiều loài cây ăn quả như vú sữa, táo rừng, các loại rau gia vị, rau trong Vườn cây Nông nghiệp,… chủ yếu để tạo đa dạng loài, đa dạng cảnh quan phục vụ du khách, không phục vụ việc ăn uống của khách.
27. Có thể tìm hiểu về các loại cây bản địa của khu vực này không?
Bạn có thể liên hệ Trung tâm giáo dục vườn thú để đăng ký thuyết minh viên cho nội dung này, qua số điện thoại 028.39100885 hoặc
email trungtamgiaoducvuonthuTCVSGsg@gmail.com.
28. Có được mắc võng vào thân cây để nghỉ trưa không?
Ngủ trưa ở trong công viên đầy cây xanh thế này thì thật thú vị. Tuy nhiên, bạn thử nghĩ xem, nếu ai cũng mắc võng như vậy thì công viên này có còn đẹp nữa không?
Bạn hãy thử tưởng tượng bạn là cây xanh và suy nghĩ nhé. Bạn phải chịu một sức nặng thêm lên người và nó cứ đong đưa liên tục, bạn sẽ khó chịu như thế nào? Bạn bị khách cột dây dù lên người thì còn đỡ, nhưng nhiều khách kỹ tính, cột kẽm vào người bạn mà quên tháo ra khi sử dụng xong, nó sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn ra sao? Những vết hằn nhiều ngày sẽ theo cùng thân thể của cây theo năm tháng, hạn chế ít nhiều sự phát triển của cây.
Vì vậy, TCVSG không cho phép khách giăng võng vào thân cây nha bạn
29. Thảo Cầm Viên có chính sách bảo vệ môi trường như thế nào?
Vì TCVSG có chức năng Giáo dục và có chức năng Bảo tồn nên công tác bảo vệ môi trường luôn được TCVSG xem trọng. TCVSG đặt tiêu chí môi trường xanh – sạch – đẹp trong từng công việc của các Xí nghiệp từ động vật, chuồng nuôi, cảnh quan đến xử lý rác thải, nước thải. Bên cạnh đó, TCVSG còn có chương trình giáo dục bảo tồn và bảo vệ môi trường luôn kêu gọi ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ động – thực vật quý hiếm thông qua các buổi dẫn tham quan hay qua các bài học giáo dục cho trường.
30. Có chương trình tái chế hoặc giáo dục môi trường không?
Vào dịp hè, TCVSG có Khu tái chế tại Vườn sách với các hoạt động hướng dẫn, hỗ trợ khách tham gia hoạt động tái chế rác thành những thứ có thể sử dụng được, phục vụ miễn phí cho khách.
TCVSG cũng có khu trưng bày các hệ sinh thái được sáng tạo từ rác để kêu gọi ý thức bảo vệ môi trường của người dân.
Trong chương trình giáo dục trải nghiệm, có chủ đề “Rác và ảnh hưởng của rác”, tại đây, học sinh được tìm hiểu kiến thức, được tham gia nhặt rác và tái chế rác.
31. Sao lại có quá nhiều rác trong công viên thế này? Công viên có kế hoạch dọn dẹp không?
Trong một số khung giờ cao điểm hoặc khi lượng khách tham quan tăng đột biến, công tác thu gom rác có thể chưa được thực hiện kịp thời. Bộ phận vệ sinh môi trường của TCVSG vẫn làm việc liên tục trong ngày để thu gom và xử lý rác sinh hoạt, nhằm đảm bảo vệ sinh chung trong khuôn viên.
Bên cạnh nỗ lực của đơn vị, TCVSG rất mong nhận được sự hợp tác và ý thức giữ gìn vệ sinh của du khách trong quá trình tham quan, góp phần xây dựng môi trường xanh – sạch – văn minh.
IV. NHÓM CÂU HỎI BẢO TÀNG – GIÁO DỤC – TRẢI NGHIỆM
32. Vì sao không được chạm vào các mẫu vật trong Bảo tàng động – thực vật?
Bạn thấy các mẫu rất giống mẫu thật vì đó là bộ xương và da thật của động vật, được các nghệ nhân thực hiện công phu với nhiều tư thế giống như khi chúng đang còn sống.
Vì là mẫu thật nên việc bảo quản có sử dụng các hóa chất độc hại với con người. Do đó, TCVSG khuyên khách không chạm tay vào mẫu vật để đảm bảo hình dáng của mẫu, đảm bảo không ảnh hưởng đến sức khỏe của khách tham quan, đồng thời nâng cao ý thức của các em nhỏ khi đến những nơi này.
33. Hóa chất bảo quản mẫu vật có ảnh hưởng đến sức khỏe khách tham quan không?
Đây cũng là câu hỏi mà nhiều người hay hỏi mình khi mình trực Bảo tàng. Hóa chất dạng lỏng bảo quản mẫu thấm trực tiếp vào mẫu vật, trước khi mẫu được trưng bày trong Bảo tàng thì mẫu đã để bay hơi một thời gian rồi. Trong không khí Bảo tàng động – thực vật có bị ảnh hưởng nhưng không quá ngưỡng gây độc cho con người, nên bạn cứ yên tâm.
TCVSG không chỉ quan tâm đến sức khỏe của động – thực vật mà còn quan tâm đến sức khỏe của con người nữa, bởi đây là nơi phục vụ cộng đồng mà.
34. Bảo tàng của Thảo Cầm Viên có trưng bày xác người không?
TCVSG chỉ có Bảo tàng có xác của động vật và tiêu bản thực vật thôi, còn xác người thật thì bên Bảo tàng lịch sử Tp. HCM mới có, và bảo tàng này không thuộc sự quản lý của TCVSG.
35. Thảo Cầm Viên có những chương trình giáo dục trải nghiệm nào dành cho học sinh?
TCVSG tổ chức các chương trình giáo dục và trải nghiệm dành cho học sinh theo nội dung đăng ký của từng trường hoặc đoàn. Tùy theo chương trình, chuyên đề hoặc gói trải nghiệm (combo) mà đơn vị lựa chọn, học sinh sẽ được tham gia các hoạt động giáo dục, trải nghiệm phù hợp, bao gồm:
Tìm hiểu các chuyên đề về động vật, thực vật và bảo tồn thiên nhiên theo yêu cầu của nhà trường;
Quan sát và tiếp xúc có kiểm soát với mẫu tiêu bản động vật, tìm hiểu đặc điểm sinh học;
Tham gia làm tiêu bản thực vật, nhận biết các loài cây;
Trải nghiệm một số hoạt động chăm sóc động vật phù hợp như: chà mai rùa, chuẩn bị thức ăn cho chim công, cho dê ăn,… dưới sự hướng dẫn và giám sát của nhân viên chuyên môn.
Các chương trình được thiết kế phù hợp với từng độ tuổi, đảm bảo an toàn, tính giáo dục và tuân thủ các quy định về phúc trạng động vật.
36. Công viên có tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức về bảo tồn không?
Có. TCVSG thường xuyên tổ chức và lồng ghép các hoạt động tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn động vật, thực vật và bảo vệ môi trường, thông qua các chương trình tham quan, học tập, trải nghiệm và truyền thông.
V. NHÓM CÂU HỎI DỊCH VỤ – TIỆN ÍCH – TRẢI NGHIỆM DU KHÁCH
37. TCVSG có khu vực nghỉ ngơi không? có các khu vực yên tĩnh để ngồi thư giãn không?
TCVSG không bố trí nhà nghỉ lưu trú, tuy nhiên trong khuôn viên có nhiều nhà trú chân, băng ghế đá và các khu vực cây xanh rợp bóng mát, phù hợp để du khách ngồi nghỉ ngơi, thư giãn trong quá trình tham quan.
38. Thảo Cầm Viên có cho thuê xe đạp trong khuôn viên không?
Không. Hiện nay, TCVSG không triển khai dịch vụ cho thuê xe đạp trong khuôn viên nhằm đảm bảo an toàn cho du khách, giữ gìn cảnh quan chung và hạn chế ảnh hưởng đến việc di chuyển của khách tham quan, đặc biệt là trẻ em và người lớn tuổi.
Thay vào đó, du khách có thể lựa chọn đi bộ tham quan, xe điện hoặc xe lửa tham quan để thuận tiện di chuyển và trải nghiệm trọn vẹn không gian xanh của Thảo Cầm Viên.
39. Du khách có được mang thức ăn từ bên ngoài vào không?
Du khách được phép mang thức ăn từ bên ngoài vào TCVSG, với điều kiện giữ gìn vệ sinh chung, không xả rác bừa bãi và tuân thủ các quy định trong khuôn viên công viên.
40. Du khách được mang thú nuôi vào khuôn viên hay không?
Không. Du khách không được mang thú nuôi từ bên ngoài vào khuôn viên TCVSG nhằm đảm bảo an toàn cho động vật, du khách và công tác kiểm soát dịch bệnh.
Trường hợp cần thiết, du khách có thể liên hệ khu ZooHome Pet – SĐT: 0979.395.985 để được hỗ trợ gửi thú nuôi theo quy định (dịch vụ có thu phí).
41. TCVSG có khu vui chơi dành cho trẻ em không?
TCVSGSG là nơi phục vụ cho nhiều lứa tuổi khách hàng. Trẻ em sẽ có khu vui chơi miễn phí tại Sân chơi cát mini, hoặc có phí tại 2 khu vực trò chơi dành cho thiếu nhi và thiếu niên ở gần Mặt đồng hồ và gần cổng Thị Nghè. Ngoài ra, trẻ em còn có thể tham gia đi xe lửa và cho thú ăn tại Vườn thú thiếu nhi, Khu Hươu sao và Nai cà tông.
42. Thảo Cầm Viên có dịch vụ y tế hoặc nhân viên y tế trực không?
Có. TCVSG bố trí nhân viên y tế trực trong giờ mở cửa để kịp thời hỗ trợ sơ cứu, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho du khách khi cần thiết.
43. Thảo Cầm Viên có dịch vụ giữ đồ cá nhân không?
Có. Du khách có thể gửi đồ cá nhân tại khu vực bãi giữ xe của TCVSG để thuận tiện trong quá trình tham quan.
44. Công viên có hỗ trợ đoàn khách đông người không?
TCVSG có một số khu vực phù hợp để tập trung đoàn khách đông, như: khu vực Sân khấu, khu vực gần Sân khấu, khu vực Mê cung và Hội trường (áp dụng thu phí).
Trường hợp đoàn có nhu cầu sử dụng điện, treo băng rôn, bố trí nhân sự hỗ trợ, vệ sinh khu vực…, vui lòng liên hệ Xí nghiệp Kinh doanh: SĐT: 094.108.8599 để được tư vấn và hướng dẫn chi tiết theo từng nhu cầu cụ thể.
45. Giờ mở cửa và giờ ngừng bán vé của Thảo Cầm Viên là khi nào? Thảo Cầm Viên có mở cửa vào các ngày Tết không? Giá vé ngày Tết có thay đổi so với ngày thường không?
TCVSG mở cửa đón khách hằng ngày, kể cả thứ Bảy, Chủ nhật và các ngày Lễ, Tết.
Giờ mở cửa: từ 07h00
Giờ ngừng bán vé: 17h30
Giờ đóng cửa công viên: 18h00
Trong các dịp Lễ, Tết, Thảo Cầm Viên vẫn hoạt động bình thường và giá vé tham quan không thay đổi so với ngày thường, trừ khi có thông báo khác được công bố chính thức trên các kênh truyền thông của Thảo Cầm Viên.
46. Bản đồ lấy ở đâu?
Du khách có thể xem và sử dụng bản đồ tham quan bằng hình thức quét mã QR được bố trí tại các cổng và các điểm tham quan trong công viên, hoặc truy cập trực tiếp trên website chính thức của TCVSG để thuận tiện tra cứu trong suốt quá trình tham quan.
47. Quy định chung của TCVSG?
Nhằm đảm bảo an toàn cho du khách, phúc lợi động vật, bảo vệ môi trường – cảnh quan, TCVSG kính đề nghị Quý khách nghiêm túc chấp hành các quy định sau:
- Giữ gìn trật tự – vệ sinh chung:
+ Giữ gìn vệ sinh, không xả rác bừa bãi; bỏ rác đúng nơi quy định.
+ Tuân thủ nội quy để đảm bảo an toàn cho bản thân và cộng đồng.
+ Trẻ em phải có người lớn đi kèm và giám sát trong suốt quá trình tham quan.
- Quy định đối với động vật:
+ Không mang động vật từ bên ngoài vào công viên.
+ Không tự ý cho động vật ăn dưới mọi hình thức.
+ Giữ khoảng cách an toàn, không chọc phá, trêu ghẹo, ném đồ vào chuồng thú.
- Bảo vệ cây xanh – cảnh quan
+ Không hái hoa, bẻ cành, giẫm đạp lên cỏ, không làm hư hại cây xanh và cảnh quan chung.
+ Không mắc võng hoặc sử dụng các hình thức gây ảnh hưởng đến cây xanh trong công viên.
- Quy định về hoạt động trong công viên
+ Không chạy xe trong khuôn viên công viên (trừ phương tiện được phép).
+ Không bán hàng rong, vé số, hành nghề mê tín dị đoan dưới mọi hình thức.
+ Không mang theo vũ khí, hung khí, chất cháy nổ, súng hơi, bẫy động vật và các vật dụng nguy hiểm khác.
Các trường hợp vi phạm nội quy sẽ bị nhắc nhở, yêu cầu chấm dứt hành vi. Trường hợp gây thiệt hại sẽ phải bồi thường và xử lý theo quy định của pháp luật.
TCVSG trân trọng cảm ơn Quý du khách đã tuân thủ nội quy và kính chúc Quý khách có một chuyến tham quan vui vẻ, an toàn và ý nghĩa.
VI. NHÓM CÂU HỎI GÓP Ý – LIÊN HỆ – HỖ TRỢ
48. Làm sao để liên hệ chăm sóc khách hàng hoặc gửi góp ý?
Khách hàng có thể liên hệ qua trang facebook chính thức của công ty, sẽ có nhân viên giải đáp thắc mắc của khách hoặc liên hệ số điện thoại: 028 3829 1425. 📧 Email: TCVSG@saigonzoo.vn
49. Thảo Cầm Viên có nhận tài trợ hoặc đóng góp tài chính cho công tác bảo tồn không?
Hiện tại, TCVSG không tiếp nhận các khoản tài trợ hoặc đóng góp tài chính cá nhân cho công tác bảo tồn động vật.
Các hoạt động bảo tồn, chăm sóc và phát triển động vật – thực vật tại Thảo Cầm Viên hiện nay được tự đảm bảo từ nguồn thu hoạt động của đơn vị, đồng thời tuân thủ chặt chẽ các quy định của cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức chuyên ngành liên quan.
