Phân loại

• Giới: Animalia – Động vật
• Ngành: Chordata – Động vật có dây sống
• Lớp: Mammalia – Thú
• Bộ: Carnivora – Ăn thịt
• Họ: Felidae – Mèo
• Giống: Catopuma
• Loài: Catopuma temminckii

Báo lửa là loài mèo rừng châu Á, thuộc giống Catopuma, có mối quan hệ gần với Báo gấm và Mèo rừng.

Đặc điểm

Báo lửa là loài mèo cỡ trung, thân hình thon gọn, chân dài, đuôi dài; bộ lông thường trơn một màu, ít hoa văn.

Báo lửa có nhiều màu lông như đỏ nâu, nâu vàng, nâu hung, xám, đen nhạt; đôi khi xuất hiện 1-2 sọc mờ dọc sống lưng và hoa văn giống mèo rừng, báo hoa mai. Số lượng báo lửa có màu lông nâu đỏ phổ biến hơn màu lông đen 7,3 lần. Năm 2025 tại Bhutal người ta ghi nhận về kỷ lục 10 biến thể màu sắc của báo lửa trong môi trường tự nhiên.

Người ta cũng ghi nhận được những con báo lửa sống ở độ cao trên 3000m thường có màu lông có hoa văn, những con sống thấp hơn màu lông đơn sắc bình thường.

Mặt có hai sọc trắng chạy từ khóe mắt lên trán và 2-3 vạch trắng ở mép môi trên. Đuôi có hai màu rõ rệt: mặt trên cùng màu thân, mặt dưới nhạt hơn. Lông khu vực chót đuôi và tai luôn sẫm màu hơn.

Trọng lượng trung bình: 6–12 kg.

Tuổi thọ: khoảng 12–20 năm.

Phân bố trong tự nhiên

• Thế giới: Nepal, Ấn Độ, Nam Trung Quốc, Myanmar, Thái Lan, Lào, Campuchia, Malaysia và Indonesia…
• Tại Việt Nam: Từng ghi nhận tại nhiều tỉnh miền Bắc, Bắc Trung Bộ và Tây Nguyên như: Lai Châu, Tuyên Quang, Lạng Sơn, Bắc Kạn, Yên Bái, Hà Tây (cũ), Thanh Hóa, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế, Gia Lai, Kon Tum và Lâm Đồng…

Môi trường sống và tập tính

Báo lửa sinh sống trong rừng núi đất và rừng núi đá, từ rừng thường xanh đến rừng mưa nhiệt đới; ưa các khu vực rừng rậm, ít bị con người tác động.

Loài này sống đơn độc, kín đáo và tránh con người; chúng hoạt động mạnh lúc gần sáng và cuối buổi chiều. Báo lửa săn mồi chủ yếu dưới mặt đất nhưng có khả năng leo cây tốt.

Người ta ghi nhận được ở những nơi hổ, báo hoa mai sinh sống thì báo lửa thay đổi hẳn giờ săn mồi của mình để lẩn tránh kẻ thù.

Thức ăn trong tự nhiên

Thức ăn chủ yếu gồm chim và thú nhỏ, thỏ, sóc, tê tê, khỉ nhỏ, nai non và gà rừng…

Sinh sản

• Tuổi thành thục sinh dục: khoảng 1,5–2 năm
• Thời gian mang thai: khoảng 80 ngày
• Số con: thường 1 con/lứa

Con non được sinh trong hốc cây, khe đá hoặc hốc đất kín.

Tình trạng bảo tồn

Số lượng Báo lửa trong tự nhiên đã suy giảm mạnh do săn bắt trái phép và mất sinh cảnh.

• Thông tư 85/2025/TT-BNNMT: IB cấm khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại
• IUCN: Endangered (EN) – Nguy cấp
• CITES: Phụ lục I

Giữa tháng 12 năm 2025 hoạt động bẫy ảnh đã ghi nhận được sự xuất hiện của Báo lửa tại Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt.

Báo lửa được nuôi bảo tồn tại một số vườn thú, trong đó có Thảo Cầm Viên Sài Gòn, tuy nhiên khả năng sinh sản còn hạn chế.