1. Phân loại học

- Giới: Animalia (Động vật)

- Ngành: Chordata (Động vật có dây sống)

- Lớp: Mammalia (Động vật có vú)

- Bộ: Artiodactyla (Bộ guốc chẵn)

- Họ: Giraffidae (Hươu cao cổ)

- Chi: Giraffa

- Loài: Giraffa camelopardalis (Hươu cao cổ)

2. Đặc điểm nhận dạng

Hươu cao cổ là loài động vật sở hữu hình thái độc đáo, thích nghi với việc ăn lá cây trên cao. Chiều cao của loài này đến từ chân và cổ. Con đực trưởng thành cao từ 4,5 – 5,5m, con cái thấp hơn con đực. Trọng lượng trung bình từ 700 – 1900 kg.

Mặc dù cổ chúng rất dài nhưng số lượng đốt sống cổ vẫn chỉ có 7 đốt, giống như những loài thú khác. Lưỡi dài đến 50 cm, có màu đen hoặc xanh tím, có thể cuộn lại quấn lấy cành lá. Sừng hươu có ở cả con đực và con cái, rất ngắn, được bao bởi da và lông.

Bộ lông có hoa văn màu nâu, cam, đen với đủ kiểu hình khác nhau tùy theo phân loài hươu cao cổ. Màu lông nền nhạt hơn màu hoa văn.

3. Phân bố trong tự nhiên

Hươu cao cổ sống khắp khu vực châu Phi. Tập trung mật độ cao ở các quốc gia Đông Phi như Kenya, Tazania. Các quốc gia Nam Phi như Boswana, Namibia, Zimbabwe cũng có sự phân bố của chúng.

Hươu cao cổ ưa thích các vùng thảo nguyên khô ráo, các vùng rừng thưa và những nơi có nhiều cây keo mọc. Chúng cần không gian mở để quan sát thú săn mồi nhưng cũng cần mật độ cây xanh nhiều để cung cấp thức ăn.

4. Sinh thái và tập tính

Hươu cao cổ sống thành các nhóm, không có con đầu đàn thật sự. Con cái sống chung trong đàn và chăm con của mình. Con đực trưởng thành thường tách nhóm hoặc lập các nhóm tạm thời.

Chúng dành hơn 16 giờ trong ngày để ăn và nhai lại, hoạt động mạnh vào buổi sáng sớm và chiều mát. Thức ăn chủ yếu của hươu cao cổ là lá cây. Loại cây ưa thích là cây keo Acacia, lá của cây này chứa canxi và protein cao cần thiết cho sự phát triển của chúng.

5. Sinh sản

Con đực thường dùng cái cổ dài và cái đầu cứng để đọ sức với nhau trong việc phân định sức mạnh và giành quyền giao phối. Hươu cao cổ là loài đa thê, con đực ưu thế sẽ giao phối với những con cái đang trong giai đoạn lên giống. Mùa sinh sản của hươu quanh năm.

Hươu mẹ mang thai khoảng 14 – 15 tháng, hươu con sinh ra đã cao khoảng 2 – 2,3 m. Chúng có thể đứng dậy và theo mẹ trong vài giờ đầu tiên. Hươu con tập ăn lá sau vài tuần nhưng chúng chỉ thật sự cai sữa hoàn toàn sau 12 – 16 tháng.

6. Tuổi thọ

Tuổi thọ hươu cao cổ khoảng 20 – 25 năm nếu sống trong điều kiện tự nhiên. Hươu con có tỉ lệ tử vong cao do bị săn bắt bởi những loài động vật săn mồi lớn. Trong điều kiện nuôi dưỡng có kiểm soát, chăm sóc thú y tốt, hươu cao cổ có thể sống đến 30 – 35 năm.

7. Vai trò sinh thái

Hươu cao cổ là một mắt xích quan trọng trong chuỗi thức ăn của động vật hoang dã. Chúng là mồi cho các loài động vật săn mồi lớn như cọp, beo, sư tử, linh cẩu, cá sấu...

Việc ăn cành lá trên cao của hươu cao cổ giúp dọn trống đất tạo chỗ thoáng cho cỏ non, cây con phát triển, làm thực phẩm cho các loài động vật ăn thực vật khác.

8. Tình trạng bảo tồn

- Theo International Union for Conservation of Nature (IUCN): Vulnerable (VU) – Sắp nguy cấp.

Nguyên nhân suy giảm số lượng hươu cao cổ:

- Mất sinh cảnh do con người tàn phá và biến đổi khí hậu khiến các đồng cỏ, và nguồn nước tự nhiên thay đổi.

- Bị bắt nuôi, cung cấp cho các trại, vườn thú khắp toàn cầu

- Săn bắt lấy làm thực phẩm, da.

9. Thông tin tại Thảo Cầm Viên

Tại Thảo Cầm Viên hiện tại đang nuôi 2 gia đình hươu cao cổ Thái – Lan, Phi – Phụng tại khu vực thú châu Phi và khu vực kế chuồng voi.