|
Tên tiếng Việt |
Thiết đinh lá bẹ, Lò đo, Sò đo bông tím, Sò đo bộp, Thò đo |
|
Tên khoa học |
Markhamia stipulata (Wall) Seem. ex Schum. var. pierrei (Dop) Santisuk |
|
Đồng danh khoa học |
Markhamia pierrei Dop; Bignonia indica auct. non L. |
Cây gỗ cao 7-15 m. Lá dài 40-60 cm; 5-8 cặp lá chét, 7-24 x 4-8 cm, đỉnh nhọn đến có đuôi, gốc nhọn, thường láng, hầu như không cuống. Chùm hoa dài 16-34 cm, có lông. Đài hoa dài 3,2-4,3 cm, có lông thưa thớt ở mặt trên. Tràng vàng, hơi đỏ đến nâu đỏ. Quả dài 25-43 cm, các mảnh vỏ rộng 2,3-2,8 cm, có lông thưa, với các nốt dày đặc và các tuyến mụn.
Phân bố Campuchia, Thái Lan và Việt Nam. Ở nước ta, có mặt ở Lào Cai, Lạng Sơn, Phú Thọ, Hà Tây, Thái Nguyên, Hà Nam, Ninh Bình, Thanh Hóa đến Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế.
Cây mọc trong các hành lang cũ của rừng thường xanh, vùng núi, ở độ cao từ 800-1200m. Ưa sáng, mọc nhanh, chịu được điều kiện khô hạn. Tái sinh bằng hạt rất nhanh.
Hoa và quả có thể nấu chín để ăn, lá được dùng trị sốt cao, khản tiếng. Gỗ cứng, không bị mối mọt, thớ thẳng, được dùng trong xây dựng, đóng đồ dùng gia đình.
Tràng hoa bên trong ống tràng màu vàng, khoảng 9x11cm, mặt dưới tràng hoa có nhiều tuyến hình tròn nhỏ. Cây lớn chậm, ra hoa kết quả đều đặn mỗi năm. Thảo Cầm Viên Sài Gòn hiện đang chăm sóc 10 cây mang các mã số: 1135, 1311 và 1257 (cao khoảng 8m), 1136 (6m), 1234 (11m), 1909 (hơn 3m), 1973 (hơn 4m), 1983 và 1984 (5m) và 1988 (hơn 2,5m). Các cây cao từ 6m trở lên đều đã ra hoa, kết quả. Hoa mọc có vẻ hướng về phía ánh sáng.