Tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn, khu chuồng “Ngựa lùn” luôn mang đến một bầu không khí rất riêng. Không ồn ào như khu thú lớn, không quá náo nhiệt, nơi đây dịu dàng và gần gũi – giống như chính những cư dân nhỏ bé đang sinh sống trong đó.
Một buổi sáng, khi nắng còn vương nhẹ trên những tán cây cổ thụ, khu Chuồng Ngựa đã bắt đầu rộn ràng. Thị Mai – cô ngựa lùn có bộ lông trắng – nâu đỏ bóng mượt – đứng yên giữa sân, đôi tai khẽ lay động theo từng âm thanh xung quanh. Nhìn vóc dáng nhỏ nhắn ấy, ít ai nghĩ rằng loài ngựa lùn từng được sử dụng để kéo xe nhờ sức bền và sự dẻo dai đáng nể. Nhỏ bé nhưng khỏe mạnh, hiền lành nhưng vô cùng thông minh – đó là điều khiến nhiều người bất ngờ khi tìm hiểu về các bạn.
Thị Mai có tính cách điềm đạm. Khi được gọi tên, cô khẽ quay đầu, ánh mắt hiền và bình thản. Cách đó không xa là Vú Sữa – “cậu thiếu niên” của gia đình – đang tò mò ngó nghiêng mọi thứ. Trái ngược với mẹ, Vú Sữa năng động và có phần tinh nghịch. Cậu thích chạy vòng quanh sân, đôi khi hí nhẹ như muốn gây sự chú ý. Ở độ tuổi đang lớn, sự tò mò khiến Vú Sữa luôn sẵn sàng khám phá từng chiếc lá rơi hay tiếng động lạ.
Phía xa hơn, Văn Mai – “người bạn đời” của Thị Mai – lặng lẽ đứng nhởn nhơ gặm cỏ. Đúng chuẩn “trụ cột gia đình”, Văn Mai luôn giữ thái độ điềm tĩnh, từ tốn, âm thầm quan sát, như một người bảo vệ trầm lặng của gia đình nhỏ. Ba cá thể, ba tính cách khác nhau, tạo nên một bức tranh sinh động giữa không gian xanh mát của Thảo Cầm Viên Sài Gòn.
Buổi sáng hôm ấy, hoạt động chải lông diễn ra như thường lệ. Đây là một phần trong công tác “làm giàu chuồng trại” – hoạt động nhằm đảm bảo cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần cho động vật. Lần lượt các thành viên trong gia đình ngựa đều được chải lông, điều này giúp tăng sự kết nối giữa người nuôi và các bạn ngựa, giúp chúng thư giản, làm sạch cơ thể và để phát hiện sớm vết trầy xước hay ký sinh trùng nếu có.
Các bạn ngựa rất thích được chải ở phần lưng và mông – những vị trí dễ gây ngứa ngáy. Mỗi khi bàn chải chạm đúng “điểm yêu thích”, cô đứng yên đầy thích thú, đôi mắt khẽ lim dim. Sự hợp tác ấy không phải ngẫu nhiên, mà là kết quả của quá trình xây dựng niềm tin.
Tại đây, việc chăm sóc ngựa không bao giờ đi kèm roi vọt hay la mắng. Thay vào đó là phương pháp “tập luyện tích cực” – thưởng cho hành vi tốt. Khi ngựa đứng yên, hợp tác hoặc thực hiện đúng yêu cầu, các bạn sẽ được thưởng những món yêu thích như cà rốt, khoai lang hay chuối. Tất cả đều được cắt miếng nhỏ vừa ăn, đảm bảo an toàn trong quá trình tiêu thụ.
Mỗi ngày, một cá thể ngựa lùn tiêu thụ khoảng bảy đến tám kilôgam thức ăn khô, chia làm ba bữa: sáng, trưa và cuối giờ chiều. Thức ăn được cân đo cẩn thận, kiểm tra chất lượng trước khi sử dụng. Bên cạnh đó, khẩu phần còn được bổ sung trái cây, vitamin, khoáng chất và nguồn nước sạch luôn sẵn có.
Ngựa vốn là loài sống theo bầy đàn và có trí nhớ rất tốt. Chúng không chỉ ghi nhớ con đường, thói quen mà còn cảm nhận rõ cảm xúc của con người. Nếu người chăm sóc vội vàng, căng thẳng, ngựa sẽ trở nên bất an. Nhưng khi được tiếp cận bằng sự kiên nhẫn và nhẹ nhàng, chúng sẽ dần mở lòng.
Vú Sữa là minh chứng rõ nhất. Ban đầu, cậu khá rụt rè khi có người lạ xuất hiện. Nhưng chỉ cần vài lần tương tác nhẹ nhàng, vài miếng cà rốt thưởng sau mỗi hành vi đúng, cậu đã dạn dĩ hơn, sẵn sàng tiến lại gần và tò mò khám phá.
Giữa dòng người tham quan tấp nập, khu chuồng “Ngựa lùn” mang đến một góc nhìn khác về động vật – không chỉ là những cá thể để ngắm nhìn, mà là những sinh vật có cảm xúc, cá tính và nhu cầu riêng. Thị Mai hiền hòa, Vú Sữa tinh nghịch, Văn Mai trầm lặng – mỗi bạn đều góp phần tạo nên một câu chuyện sống động mỗi ngày.
Và hơn cả một buổi tham quan, điều còn lại sau khi rời đi có thể là sự thấu hiểu. Rằng động vật cũng biết vui, biết lo lắng, biết tin tưởng. Rằng sự chăm sóc đúng cách không chỉ giúp các bạn khỏe mạnh, mà còn giúp xây dựng mối liên kết bền chặt giữa con người và thế giới tự nhiên.
Trong ánh nắng cuối ngày, khi Vú Sữa vẫn còn tung tăng chạy vòng quanh còn Thị Mai đứng bình thản bên máng cỏ, khu chuồng “Ngựa lùn” khép lại một ngày yên bình. Và đâu đó, giữa không gian xanh của Thảo Cầm Viên Sài Gòn, câu chuyện về gia đình ngựa nhỏ bé ấy vẫn tiếp tục – như một minh chứng giản dị rằng yêu thương và thấu hiểu luôn là nền tảng của công tác chăm sóc và bảo tồn động vật.
