• Mô tả

Cây gỗ thường xanh cao 20-25m; thân thẳng và đường kính 60-80cm; vỏ ngoài màu nâu đen nứt dọc sâu thành những miếng dày xù xì, các nhánh non mảnh, thòng; lá kèm dạng vẩy dễ rụng. Lá hình trứng thuôn, dài 7-14cm, rộng 3-7cm, đầu có mũi tù ngắn, gốc hơi lệch, mặt trên láng và xanh bóng, mặt dưới mịn. Gân bên 9-11 đôi, nổi rõ ở mặt dưới, gân nhỏ cong queo; cuống lá dài 12-18mm. Cụm hoa ở ngọn và nách lá, thành chùy phẳng dài 5-7cm, với 11-12 nhánh mang mỗi nhánh 4-6 hoa, gần như không cuống. Lá đài cỡ 1mm, cánh hoa dài 4-5mm, hình lưỡi hái, mép lượn sóng; nhị 15, bao phấn có chung đới hình dùi mảnh; bầu có lông, vòi nhẵn. Quả hình trứng, cỡ 6x5mm, gần nhọn; đài mang quả với hai thùy lớn hình dãi thuôn, dài 5-6cm, với 7-11 gân; thùy nhỏ hình trứng, dài 0,4cm.

• Phân bố

Phân bố ở Ấn Độ, Thái Lan, Campuchia, Việt Nam, Lào, Malaixia. Ở nước ta, có gặp từ Thanh Hóa, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Đắc Lắc, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Phước, Tây Ninh, Thành Phố Hồ Chí Minh, Trà Vinh, Bạc Liêu, Kiên Giang. Cây được trồng ở Hà Nội.

• Sinh thái

Cây mọc trong các rừng kín thường xanh, có tính quần tụ cao nhưng tới nay do bị khai thác mạnh nên chỉ gặp mọc thành những đám nhỏ hoặc mọc riêng lẻ. Cây ưa đất ẩm, sâu dày từ vùng thấp dọc các sông cho đến độ cao 1.000m. Tái sinh mạnh ở những nơi có độ tàn che nhẹ.

• Công dụng

Gỗ thường dùng trong xây dựng, đóng tàu thuyền, làm sàn nhà, tà vẹt, đóng toa xe. Cây được trồng để lấy gỗ, lấy bóng mát trên những đường phố lớn. Sao đen cũng cho nhựa chai dùng để xãm thuyền, làm sơn công nghiệp. Vỏ cây dùng để ăn trầu và được dùng trong y học dân gian làm thuốc chữa viêm lợi, áp xe lợi và chữa sâu răng. Ở Ấn Độ, nhựa cây dùng dưới dạng bột làm thuốc cầm máu.

• Thông tin tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn

Lá có các tuyến tiết ở gốc phần lớn các gân bậc 1 của lá. Thảo Cầm Viên Sài Gòn đang chăm sóc 27 cây, mang các mã số: 695 và 1233 (cao 20m), 719, 927, 1016, 1197 và 1787 (cao hơn 18m), 720, 1012 và 1209 (16m), 721 và 722 (hơn 11m), 1008 (25m), 1018, 1198 và 1473 (hơn 17m), 1025, 1030, 1199, 1574 và 1729 (hơn 15m), 1112 và 1113 (hơn 7m), 1247 (22m), 1539 (24m), 1865 (hơn 2m) và 1908 (hơn 6m). Các cây hơn 8m ra hoa, kết quả hằng năm.